Στο άρθρο

Scrabble – ένα ιστορικό ημερολόγιο δημιουργίας του πιο δημοφιλούς παιχνιδιού λέξεων στον κόσμο

Αν και για πολλούς λάτρεις του παιχνιδιού Literaki ή του παραδοσιακού Scrabble το επιτραπέζιο αυτό παιχνίδι μπορεί να φαίνεται μονάχα μία απλή διασκέδαση με σχηματισμό λέξεων από γράμματα, οι παλιοί βετεράνοι του παιχνιδιού γνωρίζουν καλά ότι είναι ένα από τα πιο δημοφιλή παιχνίδια λέξεων. Επιπλέον μετρά ήδη περίπου 90 χρόνια ζωής. Εάν θέλετε να δείξετε στους αντιπάλους σας ότι κατέχετε γνώση της ιστορίας του Scrabble ή απλά είστε περίεργοι να την γνωρίσετε, διαβάστε οπωσδήποτε το ημερολόγιό μας!

Οι παλιές μέρες του Scrabble

3500 π.Χ. – τα πρώτα επιτραπέζια παιχνίδια εμφανίζονται στην Αρχαία Αίγυπτο. Είναι ακόμη σχετικά απλά, μοιάζουν περισσότερο με την αρχαία έκδοση του «Γκρινιάρη», αλλά ήδη αρκετά δημοφιλή για εκείνη την εποχή.

3000 π.Χ. – στη Μεσοποταμία εμφανίζεται το τάβλι το οποίο γίνεται γρήγορα το πιο δημοφιλές επιτραπέζιο παιχνίδι του αρχαίου κόσμου.

144 μ.Χ. – στην Ιρλανδία εμφανίζεται το Fidchell.

1622 – στις ΗΠΑ όσοι παίζουν δημόσια το παιχνίδι stool-ball τιμωρούνται με κατάσχεση του επιτραπέζιου παιχνιδιού.

19ος αιώνας – στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ δημιουργούνται όλο και περισσότερα επιτραπέζια παιχνίδια – με αυτά παίζουν εκπρόσωποι όλων των κοινωνικών τάξεων

1899 – το έτος αυτό γεννιέται στο Poughkeepsie ο Alfred Mosher Butts. Ο πατέρας του είναι δικηγόρος και η μητέρα του δασκάλα. Το παιδί αυτό από την αρχή της ζωής του έδειξε ενδιαφέρον για την τέχνη και τις θετικές επιστήμες.

ΧΧ αιώνα

20ος αιώνας – στις ΗΠΑ αυξάνονται κατά πολλές φορές οι πωλήσεις των σταυρόλεξων και των περιοδικών με αναγράμματα.

1924 – ο νεαρός Alfred τελειώνει το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας με μεταπτυχιακό τίτλο στην αρχιτεκτονική. Εκείνη την εποχή δεν σκέφτεται ακόμη για τη δημιουργία ενός επιτραπέζιου παιχνιδιού.

1931 – ο Butts αναλύει τα επιτραπέζια παιχνίδια, χωρίζοντάς τα σε παιχνίδια αριθμητικής (μπίνγκο, ζάρια), κίνησης (σκάκι, ντάμα, γκο), λέξεων (ανάγραμμα, σταυρόλεξο). Θέλοντας να δημιουργήσει ένα τέλειο παιχνίδι, συνδύασε και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά για να φτιάξει το πρώτο του έργο το «Lexiko», το οποίο αργότερα αλλάζει το όνομά του σε «Criss Cross Words». Η ιδέα του Butts δεν βρίσκει αναγνώριση από τις διάφορες επιχειρήσεις που κατασκευάζουν επιτραπέζια παιχνίδια. Για το παιχνίδι αυτό ενδιαφέρθηκε ωστόσο ο James Brunot.

1938 – πωλείται επίσημα στις ΗΠΑ το πρώτο αντίτυπο του παιχνιδιού αυτού.

1948 – το παιχνίδι έχοντας την ονομασία Scrabble ξεκινά να κυκλοφορεί σε ένα εγκαταλελειμμένο σχολείο στο Dodgingtown του Connecticut. Σύντομα χτίζεται εκεί ένα εργοστάσιο παραγωγής.

1949 – Ο James Brunot και η σύζυγός του που διευθύνουν το εργοστάσιο, πωλούν μέσα σε ένα χρόνο 2400 αντίτυπα του παιχνιδιού, αλλά ο τελικός ετήσιος ισολογισμός κυμαίνεται σε ποσό μείον 450 δολάρια. Παρόλα αυτά οι Brunot δεν τα παρατούν, καταγράφοντας το επόμενο έτος μεγαλύτερες πωλήσεις.

1952 – τα δικαιώματα για την παραγωγή και διανομή περνούν από τους Brunot στην εταιρεία Selchow and Righter, η οποία ξεκινά την διανομή σε ευρύ επίπεδο.

1953 – η Selchow and Righter πουλά γύρω στα 4 εκατομμύρια αντίτυπα του παιχνιδιού. Το ίδιο ακριβώς έτος ακολουθεί η πρώτη αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού.

1955 – το παιχνίδι φτάνει στην Αυστραλία και τη Μεγάλη Βρετανία.

1972 – το παιχνίδι κατακτά τη Γαλλία. Η Hippolyte Wouters φιλοξενεί εκεί το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα στη γαλλική γλώσσα.

1974 – λήγει η ισχύς των πνευματικών δικαιωμάτων του δημιουργού του παιχνιδιού – Alfred Butts. Μέχρι στιγμής κέρδιζε περίπου 50 χιλιάδες δολάρια ετησίως.

1976 – για μία ακόμη φορά αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού. Από εδώ και στο εξής μπορεί κάποιος να πει «πάσο».

1985 – δημοσιεύεται ένα απλό επιτραπέζιο παιχνίδι από τον Butts – Alfred’s Other Game, αλλά δεν παρουσίασε τόσο επιτυχία όσο το Scrabble.

1986 – η Selchow and Righter λίγο πριν την πτώχευση πουλιέται στην Coleco.

1989 – αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού για τρίτη φορά, ωστόσο αφορούν κυρίως αισθητικές αλλαγές που δεν επηρεάζουν σημαντικά το ίδιο το παιχνίδι.

1990 – τέταρτη προσαρμογή των κανόνων που συμβάλλει τεχνικά στην ενοποίηση και αποσαφήνιση ορισμένων διαφορών.

1991 – λαμβάνει χώρα στις ΗΠΑ το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα Scrabble στην αγγλική γλώσσα.

1993 – ο Butts πεθαίνει 6 ημέρες πριν τα 94α γενέθλιά του. Το παιχνίδι πωλείται ήδη σε όλες τις ηπείρους. Το ίδιο ακριβώς έτος πραγματοποιείται το πρώτο πρωτάθλημα στην πολωνική γλώσσα.

1997 – στην Ισπανία λαμβάνει χώρα το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα Scrabble στην ισπανική γλώσσα.

ΧΧI αιώνα

2002 – στον πολωνικό ιστότοπο kurnik.pl δημιουργείται το Szkrable που μετονομάστηκε αργότερα σε Literaki 😉 (αγγ. Literaxx).

2004 – το Scrabble εντάσσεται στην αμερικανικό Εθνικό Μουσείο Γνωστών Παιχνιδιών.

2006 – διοργανώνεται το πρώτο Παγκόσμιο Πρωταθλήμα Scrabble Νέων.

2009 – ιδρύεται στις ΗΠΑ η Βορειοαμερικανική Ένωση Παικτών Scrabble. Στην Πολωνία διοργανώνονται τα πρώτα τουρνουά Literaki στο kurnik.pl. Ο Pakorn Nemitrmansuk γίνεται ο πιο επιτυχημένος παίκτης στα παγκόσμια πρωταθλήματα.

2011 – Η τηλεόραση The Hub παρουσιάζει το game show Scrabble Showdown, μια παραλλαγή του παραδοσιακού Scrabble

2019 – Ο Nigel Richards κερδίζει το παγκόσμιο πρωτάθλημα για πέμπτη φορά και γίνεται ο μακράν καλύτερος παίκτης στην ιστορία του Scrabble.